نظام های انتشار مطبوعات
ا- نظام های انتشار آزاد: در برخی از کشورها مبادرت به انتشار نشریه، به اخذ مجوز قبلی یا تسلیم اعلام نامه به مقامات دولتی یا ثبت نام در دفتر خاص نیاز ندارد. سوئد و امریکا در زمره این کشورها هستند. در این کشورها، حق برخورداری از آزادی مطبوعات در زمره حقوق طبیعی یا حقوق اساسی محسوب میشود و عقیده بر آن است که شخصی که در مقام استیفا و اعمال حق خود بر آمده است نیازی به اخذ اجازه از دیگری ندارد. ولی اگر در مقام اعمال حق بخواهد به حقوق دیگران تجاوز کند با او برخورد خواهد شد، بنابراین کافی است منتشر کننده نشریه مشخصات خود و نشریه اش را به گونه ای در آن منعکس سازد که در صورت تجاوز به حقوق عمومی یا خصوصی قابل تعقیب باشد.
2- نظام انتشار بر اساس اعلام نامه: در قوانین برخی از کشورهای جهان همانند فرانسه، مراکش، تونس، الجزایر و موریتانی برای انتشار مطبوعات، اعلام قبلی موضوع به مقامات حکومتی لازم است. موسس باید ابتدا قصد خود را مبنی بر انتشار نشریه به همراه بری مشخصات آن نشریه به مقامات حکومتی که معمولا مقامات قضایی هستند اعلام کند؛ ولی برای انتشار نشریه منتظر اعلام نظر مقامات مذکور باقی نمی ماند. مقامات حکومتی مکلفند اعلامنامه موسس را بررسی کنند و چنانچه آن را با حقوق عمومی یا خصوصی دیگران در تعارض دیدند موضوع را به موسس اطلاع دهند. موسس یا در وضعیت انتشار خود تغییرات و اصلاحات مورد نظر مقامات حکومتی را لحاظ میکند یا با آن مخالفت میکند. در صورت بروز اختلاف، موضوع در دادگستری طرح شده و نظر مقامات قضایی قاطع خواهد بود.
3- نظام انتشار با ثبت: بر اساس این نظام که اکنون بیشتر کشورها از آن تبعیت میکنند متقاضی انتشار نشریه باید درخواستی مشتمل بر برخی مشخصات نظیر مشخصات متقاضی، عنوان، زبان و محل انتشار نشریه، اهداف و برنامه ها، دوره انتشار( روزنامه، هفته نامه، ماهنامه)، حداکثر حجم قابل پیش بینی برای نشریه و منابع مالی نشریه به یک مرجع دولتی که قانون برای ثبت نشریات تعیین کرده است، تقدیم کند.از این تاریخ، دارنده گواهی ثبت، حق انتشار نشریه را خواهد داشت، ولی چنانچه مفاد تقاضانامه را مغایر با حقوق و آزادی های رسانه ای بداند یا قبلا نشریه ای با آن نام ثبت شده باشد، یا در حال ثبت باشد تقاضانامه را در میکند. در بسیاری ازکشورها نظیر ازبکستان( مواد 13، 12، و 15 قانون رسانه های همگانی)، قرقیزستان(مواد 6و 7 قانون رسانه های همگانی) و اکراین ( مواد 13، 12، 11 و 15 قانون رسانه های ارتباطی چاپی) از این نظام پیروی شده است.
4- نظام انتشار با اخذ مجوز: در برخی از کشورها همانند کشورها همانند کشور ما انتشار نشریه به اخذ مجوز از مقامات دولتی نیاز دارد. تا پیش از صدور مجوز، انتشار نشریه ممنوع و جرم شناخته میشود.
( برگرفته از کتاب حقوق ارتباط جمعی، دکتر باقر انصاری،صص 116- 118)